«ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ» Κυριακή Β΄ Λουκά
(απομαγνητοφωνημένο)
Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαντινείας και Κυνουρίας κ.κ. Επιφανίου
Η σημερινή Κυριακή ονομάζεται Κυριακή Β΄ του Λουκά. Αντλείται το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα από το 6ο κεφάλαιο του κατά Λουκάν Ιερού Ευαγγελίου.
Ο Κύριός μας βρίσκεται ενώπιον πλήθους λαού, ο οποίος Τον ακολουθεί με πάρα πολλή υπομονή και πίστη, για να διδαχθεί ρήματα ζωής αιωνίου. Πολλοί είναι αυτοί οι οποίοι Τον προσεγγίζουν ως έναν μεγάλο διδάσκαλο. Άλλοι Τον προσεγγίζουν ως τον Θεάνθρωπο Μεσσία, τον προσδοκώμενο κατά τους προφήτες και κατά τας Γραφάς από αιώνων.
Άλλοι Τον προσεγγίζουν από περιέργεια, για να δουν τι ακριβώς είναι αυτός ο οποίος ομιλεί και, με την ομιλία Του και με τα θαύματα που επιτελεί, προκαλεί μία μεγάλη επανάσταση στα τοπικά δεδομένα της απλής ζωής.
Στο ίδιο κεφάλαιο θα αναγνώσουμε και τους μακαρισμούς, όπου ο Χριστός μακαρίζει εκείνους οι οποίοι είναι πράοι, είναι καθαροί την καρδία, είναι ταπεινοί, έχουν μακροθυμία, δείχνουν υπομονή στο πένθος, αλλά και σε εκείνους αναφέρεται ξεχωριστά, οι οποίοι στη ζωή τους ήρθαν αντιμέτωποι με τη δοκιμασία της αδικίας, και τους παρακαλεί και τους προτρέπει να έχουν μέσα τους εσωτερική ειρήνη και γαλήνη.
Στο σημείο το οποίο αναγνώστηκε το πρωί στους Ιερούς Ναούς μας, αγαπητοί μου χριστιανοί, αναφέρεται, θα λέγαμε, ένας χρυσός κανόνας, ένας χρυσός κωδικός, τον οποίο οι άνθρωποι, όταν τον χρησιμοποιούν και τον ενεργοποιούν και τον βιώνουν εδώ εμπειρικά μέσα στην εκκλησιαστική ζωή, υπακούοντας το θέλημα του Θεού, ωφελούνται πάρα πολύ πνευματικά στην πορεία τους και στον πνευματικό τους αγώνα και στην αγωνία για την ειρήνη και την εσωτερική γαλήνη.
«Καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι, και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως».
Μία δύσκολη προτροπή. Είναι, ομολογουμένως, μία ιδιαίτερη προτροπή, την οποία, όταν την ακολουθήσει κάποιος, δείχνει την υπακοή του και την πίστη του, την εμπιστοσύνη του δηλαδή στο πρόσωπο του διδασκάλου μας, Ιησού Χριστού, του αληθινού Θεού, του Υιού του Θεού.
Η δυσκολία έγκειται στο να ακολουθήσει κανείς αυτή την προτροπή του Χριστού, τη θεϊκή προτροπή, θα λέγαμε, και κατ’ επέκταση και εντολή. Έγκειται στο ότι ο άνθρωπος έχει να παλέψει με τα πελώρια κύματα του εγωισμού, τα οποία έρχονται και του δίνουν άλλη ταλαιπωρία, άλλο τρόπο και άλλη στάση ζωής.
Διότι ο εγωισμός δεν μπορεί εύκολα να συγχωρήσει, όπως ακριβώς μας διδάσκουν οι θεοφόροι Πατέρες, αλλά και όπως ακριβώς μπορούμε να το διδαχθούμε όλοι μας στην καθημερινότητά μας, αλλά και από την ίδια μας, γιατί όχι, τη ζωή, όπου παρατηρούμε, όταν κάποιος μας έχει αδικήσει ή μας συμπεριφέρεται όχι σύμφωνα με τον τρόπο που εμείς θέλουμε, να μην μπορούμε να τον συγχωρήσουμε.
Και σε άλλο σημείο του Ιερού Ευαγγελίου διαπιστώνουμε αυτή την προτροπή του Χριστού μας να έχουμε αυτή τη συγχωρητικότητα και να συμπεριφερόμαστε στους συναδέλφους και στους αδελφούς μας με τον τρόπο που και αυτοί θέλουμε να μας συμπεριφέρονται.
Ενθυμείστε ασφαλώς την Κυριακή προσευχή, το γνωστό «Πάτερ ημών», το οποίο ο Χριστός μας το προσφέρει ως υπόδειγμα προσευχής ουσιαστικής και αποτελεσματικής.
«Ούτω προσεύχεσθε», μας λέγει ο Χριστός μας.
«Πάτερ ημών, ο εν τοις ουρανοίς» και φτάνει σε ένα σημείο που λέγει: «και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».
Είμαι βέβαιος, αγαπητοί, ότι έχετε ακούσει και έχετε μελετήσει πάρα πολλές φορές ότι ό,τι μας λέγει ο Χριστός δεν επιδέχεται καμία αμφιβολία και καμία αμφισβήτηση για όσους επιθυμούμε να λέμε ότι ακολουθούμε τη χριστιανική διδασκαλία και τη χριστιανική πίστη.
Επομένως, στο σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα, ο φιλάνθρωπος και Θεάνθρωπος Χριστός μας προσέρχεται και μας διδάσκει για τον τρόπο που οφείλουμε να κινηθούμε στον παρόντα κόσμο.
«Όπως θέλετε να ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι, ούτω και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως. Όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο να συμπεριφέρεστε και εσείς».
Και προχωρά το ιερό κείμενο, όπως το αποτυπώνει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, ο Ευαγγελιστής της Χαράς, όπως ονομάζεται, ο Ευαγγελιστής της Ελπίδας.
Λέγει στη συνέχεια: «Εάν αγαθοποιείτε τους αγαθοποιούντας, ποία υμίν χάρις εστίν;»
Δηλαδή, αν κάνετε καλό σε αυτούς οι οποίοι κάνουν καλό και σε εσάς, δεν έχετε να απολαύσετε κανέναν πνευματικό μισθό.
Αντίθετα, συνεχίζει: «Να προχωράτε στη ζωή σας και να αγαθοποιείτε, έναντι και σε αυτούς οι οποίοι σας έχουν βλάψει και σας έχουν αδικήσει και σας έχουν κάνει κακό στην πορεία της ζωής σας».
Εδώ ακριβώς είναι το δύσκολο σημείο, στο οποίο όλοι μας ερχόμαστε σε σύγκρουση και έχουμε δυσκολία να το εφαρμόσουμε.
Παρατηρούμε δε ότι ο διδάσκαλός μας, ο Ιησούς, ο εσταυρωμένος Νυμφίος της Εκκλησίας, στη διδασκαλία Του αυτή και στο Ευαγγελικό Ανάγνωσμα λέγει ότι οφείλουμε να δανείζουμε χρήματα και σε αυτούς, για τους οποίους ακόμη γνωρίζουμε ότι δεν θα μας τα επιστρέψουν, επειδή τα χρήματα είναι καρπός εργασίας, είναι καρπός κόπου και όλοι οι άνθρωποι τα διαχειρίζονται με έναν πολύ προσεκτικό τρόπο.
Θέλοντας ο Χριστός μας να δείξει τη διάσταση, τη μεγάλη και σημαντική, στην έννοια των καλών πράξεων και της αγαθοποιήσεως, μας λέγει ότι οφείλουμε να δίνουμε χρήματα και να δανείζουμε και σε αυτούς που γνωρίζουμε ότι δεν θα τα παραλάβουμε πάλι.
Όλη αυτή η διδαχή του Χριστού μας, αγαπητοί, στη σημερινή εποχή ομοιάζει ως ένας λόγος πάρα πολύ ξεχωριστός και ιδιαίτερα δύσκολος στην πρακτική του εφαρμογή.
Στην εποχή της λογικοκρατίας, στην εποχή όπου οι άνθρωποι είμαστε κλεισμένοι μόνο στον εαυτό μας, στο κινητό μας, στο προσωπικό μας κομπιούτερ και στον μικρόκοσμό μας, αν δεν είναι υπερβολή ο όρος αυτός, η φράση αυτή του Χριστού έρχεται, διά του σημερινού ευαγγελικού αναγνώσματος, να προκαλέσει σε όλους μας ένα εσωτερικό άνοιγμα της ψυχής και του είναι μας, για να μπορέσουμε να απολαύσουμε και να χαρούμε τον παρόντα κόσμο και την παρούσα ζωή.
Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά από το κείμενο της Αγίας Γραφής και από τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων ότι ο άνθρωπος, όπως παραδίδεται ακριβώς στο βιβλίο της Γενέσεως, είναι πλασμένος κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του Θεού.
Το αγαθό προέρχεται από τον ίδιο τον Θεό, διότι αγαθός είναι πράγματι, στην πλήρη έκφραση και διάσταση της ερμηνείας, ο ίδιος ο Θεός.
Επομένως, όταν μας προτρέπει και εμάς να ακολουθήσουμε τον χρυσόν κανόνα του σημερινού ευαγγελικού αναγνώσματος, τότε ακριβώς ο άνθρωπος και όλοι μας, ως πιστά Του τέκνα, ομοιάζουμε στον ίδιο τον Θεό και αποδεικνύουμε στην καθημερινότητα και στην πρακτική μας ζωή ότι επιθυμούμε να ομοιάσουμε με τον Θεό και θέλουμε — άλλωστε αυτός είναι ο σκοπός της παρούσης ζωής — ο άνθρωπος να ομοιάσει με τον Θεό, να γίνει Θεός κατά χάρη.
Επομένως, έχουμε την απόλυτη πίστη και βεβαιότητα ότι, όσο δύσκολο και αν φαίνεται ή αν ακούγεται στα αυτιά μας η εφαρμογή του Λόγου του Θεού, μας ελευθερώνει και μας καθιστά πραγματικά παιδιά του Θεού, βιώνοντας το θέλημα, τις προσταγές και τις εντολές Του.
Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, αγαπητοί μου, ως παιδιά της Εκκλησίας, ως παιδιά του Θεού, και ας ξεκινήσουμε από σήμερα, με την αφορμή του Ευαγγελικού Αναγνώσματος, να προσπαθήσουμε στη ζωή μας να εφαρμόσουμε και να βιώσουμε και τη συγχωρητικότητα και το να κάνουμε καλές πράξεις, έχοντας πάντοτε ως γνώμονα ότι συμπεριφερόμαστε όπως ακριβώς επιθυμούμε να μας συμπεριφέρονται οι συνάνθρωποί μας.
Ο Θεός μαζί μας!