«ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ» Κυριακή ΣΤ΄ Λουκά
(απομαγνητοφωνημένο)
Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαντινείας και Κυνουρίας κ.κ. Επιφανίου
Έκτη Κυριακή του Λουκά σήμερα. Με αυτόν τον τίτλο χαρακτηρίζει η Αγία μας Εκκλησία τη σημερινή Κυριακή. Ιδιαίτερα, η σημερινή Κυριακή έχει να μας υπενθυμίσει το μεγάλο γεγονός του θαύματος, ή καλύτερα, της θεραπείας του δαιμονισμένου, ο οποίος κατοικούσε στη χώρα των Γαδαρηνών.
Είναι πάρα πολύ γνωστή η ευαγγελική περικοπή. Ο Χριστός μας περνά από τη χώρα των Γαδαρηνών και εκεί υπάρχει και κατοικεί ένας άνθρωπος, ο οποίος είναι ξεχωριστός από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Υποφέρει, βασανίζεται, εξευτελίζεται, στερείται την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του και προκαλεί τον φόβο στους συνανθρώπους του και στους κατοίκους της πόλεως και της περιοχής εκείνης.
Καθώς φτάνει ο Χριστός μας, ο άνθρωπος αυτός αρχίζει αμέσως να φωνάζει, να αντιδρά και να προκαλεί αναστάτωση με τις κραυγές του, καθώς τον χαρακτηρίζουν η ταραχή και ο φόβος.
Έχει άραγε μπροστά του έναν πολύ δυνατό και δυναμικό πολεμιστή, ο οποίος θα είχε τη δύναμη να τον θανατώσει και να τον κατατροπώσει; Έχει άραγε ενώπιόν του έναν κοσμικό άρχοντα, με εξουσία κοσμική, από τον οποίο φοβάται πώς θα τον προσεγγίσει, όντας ο ίδιος μέσα σε ανθρώπινες ατέλειες, ανθρώπινα πάθη και νομικές παρεκτροπές;
Είναι μπροστά σε κάποιον που προκαλεί φόβο από τη φυσική του παρουσία και τη μορφή του; Ασφαλώς όχι.
Ο Ιησούς της Ναζαρέτ πορεύεται απλά και ταπεινά, αλλά ταυτόχρονα δυναμικά, καθώς περιδιαβαίνει τις περιοχές της Ιουδαίας, όπως ακριβώς συμβαίνει και αυτήν την ώρα, που βρίσκεται στην πόλη και στην περιοχή των Γαδαρηνών.
Και αμέσως, αυτός ο άνθρωπος, ο οποίος φωνάζει, προβαίνει σε αναλαγμούς, σε άναρθρες κραυγές, εκφράζει την αγωνία του και βρυχάται σαν θηρίο. Δεν αρθρώνει ούτε φωνάζει κάτι που να μπορεί να προκαλέσει συγκεκριμένη αγωνία και φόβο στους συνανθρώπους του, παρά μόνο όλοι ταράσσονται από τη μορφή του και από τον τρόπο με τον οποίο εκφράζεται. Αγωνιούν και απορούν για το τι σημαίνουν αυτές οι κραυγές, τις οποίες αφήνει να βγουν από την ύπαρξη και την οντότητά του.
Και αυτός ο άνθρωπος, όπως παρακολουθούμε, απευθύνει ένα ερώτημα, όπως το καταθέτει ο ιερός Ευαγγελιστής Λουκάς στο ευαγγελικό ανάγνωσμα:
«Τί ἐμοί καί σοί, Ἰησοῦ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου; δέομαί σου, μή με βασανίσῃς».
Αυτή είναι η φράση που απευθύνει προς τον Ιησού της Ναζαρέτ.
Είναι μια αποκάλυψη όλη αυτή η φράση, την οποία απευθύνει προς τον Ιησού. Τον αποκαλεί «Ιησού», του λέει δηλαδή το όνομά Του, το ανθρώπινο όνομά Του. Βεβαίως, αυτό μπορεί να ήταν γνωστό στον ίδιο τον άνθρωπο που υπέφερε και ήταν ασθενής.
Στη συνέχεια, όμως, αποκαλύπτεται μια θεία αλήθεια: «Υἱὲ τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου». Αποκαλεί τον Ιησού Υιό του Θεού και μάλιστα του Θεού του Υψίστου, ο οποίος βρίσκεται στους ουρανούς.
Ταυτόχρονα, Του υποβάλλει μια παράκληση: «δέομαί σου, μή με βασανίσῃς».
«Σε παρακαλώ, μη με ταλαιπωρήσεις, μην βασανίσεις την ύπαρξή μου».
Είχε λόγο, αλήθεια, αγαπητοί ακροατές, ο Ιησούς, ο Χριστός μας, ο Υιός του Θεού του Υψίστου, όπως Τον αποκαλεί εδώ ο κάτοικος της περιοχής των Γαδαρηνών, να ταλαιπωρήσει και να βασανίσει με κάποιον τρόπο τον άνθρωπο αυτόν, που Του υποβάλλει αυτήν την παράκληση και αυτήν την ικεσία;
Ασφαλώς όχι.
Ο Χριστός, ο Ιησούς, ο Υιός του Θεού του Υψίστου, σύμφωνα με την προσφώνηση του ανθρώπου των Γαδαρηνών, δεν βασανίζει, δεν ταλαιπωρεί κανέναν άνθρωπο, δεν προκαλεί φόβο και αγωνία σε κανέναν απολύτως.
Τι συνέβη, όμως, την ώρα αυτή του διαλόγου; Έχουμε την αποκάλυψη της ασθένειας. Οι άνθρωποι που βρίσκονταν εκεί κοντά παρακάλεσαν τον Χριστό να επιτρέψει στο ακάθαρτο πνεύμα, στο δαιμόνιο δηλαδή, το οποίο υπήρχε μέσα στον άνθρωπο, να φύγει από την ύπαρξη και την οντότητά του.
Διότι εξηγεί στη συνέχεια ο ιερός Ευαγγελιστής:
«Πολλοῖς γὰρ χρόνοις συνηρπάκει αὐτόν, καὶ ἐδεσμεῖτο ἁλύσεσι καὶ πέδαις φυλασσόμενος, καὶ διαρρήσσων τὰ δεσμὰ ἠλαύνετο ὑπὸ τοῦ δαιμονίου εἰς τὰς ἐρήμους».
Και ο Χριστός μας, αφού ο ίδιος ο δαιμονισμένος άνθρωπος αποκαλύπτει, ενώ οι κάτοικοι της περιοχής επιβεβαιώνουν ότι ήταν δέσμιος ακαθάρτου πνεύματος, απευθύνει ένα ερώτημα προς τον ασθενή αδελφό που βρίσκεται μπροστά Του:
«Ποιο είναι το όνομά σου;», του λέει. «Πώς σε λένε;».
Και λαμβάνει αμέσως την απάντηση:
«Λεγεών, ότι δαιμόνια πολλά εισήλθεν εις αυτόν».
Δεν είχε ένα απλό, κοσμικό όνομα ή το όνομα κάποιου πνεύματος, αλλά Του λέει: «Λεγεών». Με αυτήν την απάντηση δηλώνεται ότι υπήρχε μέσα του πλήθος δαιμονίων, ένας πάρα πολύ μεγάλος αριθμός ακαθάρτων πνευμάτων.
Και εξακολουθεί ο διάλογος με τον Χριστό μας. Ο άνθρωπος, ο οποίος ταλαιπωρούνταν από τα ακάθαρτα πνεύματα, λέει προς τον Ιησού:
«Σε παρακαλώ, μη με βασανίσεις».
Και ο Χριστός μας αμέσως δίνει εντολή και τα δαιμόνια φεύγουν από τον άνθρωπο, τον οποίο ταλαιπωρούσαν, εισέρχονται στους χοίρους και εκείνοι πέφτουν στη συνέχεια στον κρημνό.
Είναι πάρα πολύ γνωστή η ευαγγελική περικοπή και το θαύμα.
Και ο Χριστός μας, όταν όλοι αναστατώθηκαν και φοβήθηκαν, καθώς είδαν το θέαμα, και Τον παρακάλεσαν να φύγει από την πόλη και την περιοχή τους, απευθύνεται στον δαιμονισμένο και πλέον θεραπευμένο άνθρωπο, ο οποίος βρίσκεται κοντά Του, ήρεμος και γαλήνιος, αναγνωρίζοντας την ευεργεσία που του παρείχε ο Χριστός.
Ακούει τότε από το θεϊκό στόμα να του λέει:
«Ὑπόστρεφε εἰς τόν οἶκόν σου καί διηγοῦ ὅσα ἐποίησέν σοι ὁ Θεός».
Και ο θεραπευμένος πλέον άνθρωπος επιστρέφει στο σπίτι του, όπως καταλήγει το ιερό ευαγγελικό ανάγνωσμα, και διηγείται ακριβώς όλο αυτό το μεγάλο και δύσκολο μυστήριο που έζησε: τη θεραπεία και την ίασή του από τον Ιησού, τον Υιό του Θεού του Υψίστου, όπως ο ίδιος, κατά τον διάλογο και τη γνωριμία μαζί Του, Τον αποκάλεσε και Τον αναγνώρισε.
Αγαπητοί μου ακροατές, αυτό είναι το ευαγγελικό ανάγνωσμα, θα μπορούσαμε να πούμε, με απλά λόγια.
Τι μας αποδεικνύει; Μας αποδεικνύει τη δύναμη του Χριστού.
Το ευαγγελικό ανάγνωσμα και η ευαγγελική περικοπή καταδεικνύουν περίτρανα και αδιαμφισβήτητα ότι ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας θεραπευτής, ένας ιατρός, αλλά είναι ο Κύριος της ζωής, της τάξεως και της ελευθερίας, ο Οποίος βοηθά τον άνθρωπο να ελευθερωθεί από την υποδούλωση του κακού, όπως ακριβώς ιστορείται εδώ η περίπτωση του δαιμονισμένου ανθρώπου.
Παρατηρούμε τη μεγάλη ελευθερία που πλέον χαρίζει ο Χριστός στον θεραπευμένο άνθρωπο.
Πώς αποδεικνύεται αυτό; Αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, μετά την απελευθέρωση ενός ανθρώπου από τα δεσμά του διαβόλου και των ακαθάρτων πνευμάτων, οι συγχωριανοί του και οι κάτοικοι της περιοχής δεν του ζητούν να μείνει κοντά τους, αλλά φοβούνται. Και ο Χριστός, ανταποκρινόμενος στην προτροπή τους να φύγει από την πόλη, αποχωρεί, διότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν πιστέψει μόνο στην εφήμερη ζωή και στον εφήμερο πλούτο και δεν μπορούν να κατανοήσουν τον τρόπο, αλλά και τη σημασία της θεραπείας, ούτε ότι μπροστά τους είχαν τον Υιό του Υψίστου, όπως αληθινά ομολόγησε το δαιμόνιο.
Άρα, μπορούμε πολύ χαρακτηριστικά να καταθέσουμε ότι έχουμε μπροστά μας έναν Χριστό, ο οποίος δεν είναι συμφέρων για τους κατοίκους της περιοχής. Δεν τους συμφέρει να μείνει κοντά τους, διότι ίσως φοβούνται την ανατροπή της υλικής και της κοσμικής τάξεως.
Και αυτό πλέον καταδεικνύει κάτι πάρα πολύ σημαντικό: ότι η πίστη στον Χριστό είναι εντελώς διαφορετική από τη νοοτροπία του κόσμου και δεν είναι πάντοτε εύκολα αποδεκτή, διότι ο Χριστός δεν έγινε αποδεκτός, όπως ακριβώς συνέβη στη χώρα των Γαδαρηνών.
Ο πρώην δαιμονισμένος, αφού θεραπεύεται και ενδύεται πλέον τα ρούχα του, καθώς προηγουμένως περιφερόταν γυμνός εξαιτίας της ταλαιπωρίας που υφίστατο από τα δαιμόνια, ζητά να ακολουθήσει τον Χριστό.
Λαμβάνει, όμως, μια απάντηση, η οποία στα αυτιά όλων μας ηχεί ως παράξενο άκουσμα.
«Όχι», του λέει ο Χριστός. «Θα γυρίσεις στο σπίτι σου, θα γυρίσεις στην πόλη σου, θα γυρίσεις στην οικογένειά σου και, με αυτόν τον τρόπο, θα διηγηθείς όσα συνέβησαν σε εσένα και θα αποτελείς ένα ορατό σημείο της αποκαλύψεως του Θεού στη ζωή σου».
Άρα, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι πλέον και μόνο η φυσική σου παρουσία θα αποτελεί έναν ιεραπόστολο στην πόλη των Γαδαρηνών.
Άρα, λοιπόν, αγαπητοί μου αδελφοί, το ευαγγελικό ανάγνωσμα μάς δείχνει ότι οφείλουμε να αγαπούμε και να προτιμούμε την πνευματική ελευθερία παρά την προσκόλληση στα υλικά αγαθά, όπως έκαναν οι κάτοικοι των Γαδαρηνών.
Να μην θυσιάζουμε ποτέ την πίστη μας για χάρη ενός κοσμικού πλουτισμού και μιας κοσμικής δόξας και τιμής. Να είμαστε πάντοτε εκείνοι οι οποίοι θα είναι πρόθυμοι να αποτελούμε ιεραποστόλους του Χριστού στην οικογένειά μας, στην πόλη μας, στον χώρο όπου ζούμε και υπάρχουμε, καθώς και στην επικοινωνία μας με τους υπόλοιπους συνανθρώπους μας.
Η σημερινή ευαγγελική περικοπή ας δείξει σε όλους μας την εμπειρία και την αύξηση της πίστεως, ώστε να κατανοήσουμε ότι ο Χριστός μας είναι Εκείνος ο Οποίος μας ελευθερώνει, όταν ακολουθούμε τη ζωή Του και τις εντολές Του, από κάθε τι που μας εξουθενώνει ως ανθρώπους, ως ανθρώπινες υποστάσεις και ως ψυχοσωματικές οντότητες.
Μακάρι να το επιτύχουμε με την εκκλησιαστική μας ζωή και με την πίστη μας στον Χριστό, τον μόνο αληθινό Θεό, τον Υιό του Υψίστου, όπως ακριβώς αποκαλείται στη σημερινή ευαγγελική περικοπή.
Και όπως ο Μεγαλομάρτυρας Δημήτριος, τον οποίο πανηγυρικά η Αγία μας Εκκλησία εορτάζει αυτές τι ημέρες μαζί με τους υπόλοιπους Αγίους , αναγνώρισε, ομολόγησε και μαρτύρησε την πίστη του στον Υιό του Θεού του Υψίστου, προσφέροντας το νεανικό του αίμα διά του μαρτυρικού του θανάτου, έτσι κι εμείς να αξιωθούμε να ομολογούμε τον Χριστό με τη ζωή μας.
Χρόνια πολλά σε όσους εορτάζουν. Η χάρη και η ευλογία του Θεού του Υψίστου να επισκιάζει πάντοτε όλους μας και να μας ενδυναμώνει στην πορεία της ζωής μας.
Αμήν.